حجاج را به دفع او فرستاد . حجاج مكه را محاصره كرد ( 72 ه . ق ) ، و عاقبت پس از 6 ماه محاصره ، ياران عبد اللّه و حتى پسرانش تسليم شدند ، ولى عبد اللّه با گستاخى و دلاورى بىمانندى به ادامه جنگ پرداخت تا به قتل رسيد و جسد بىجان او را چندى بر دار كردند مدت خلافت او نه سال بود . 67 . حصين بن نمير ، وفات در 67 ه . ق ، از دلاوران و شجاعان عرب در عصر اموى . در اواخر كار ، در جنگ با ابراهيم اشتر ، همراه عبيد اللّه بن زياد بود و هم با او نزديك موصل به قتل رسيد . ( د . م . ج 1 ص 855 ) 68 . حجاج [ ابو محمد حجاج بن يوسف ثقفى ] ، 45 - 95 هجرى قمرى ، سردار و امير معروف عراق . در طائف به دنيا آمد ، و سپس به شام رفت ، و در دستگاه خليفه ترقى كرد ، تا آن كه عبد الملك بن مروان او را به جنگ عبد اللّه بن زبير به مكه فرستاد ، و حجاج با لشكر گران به آن‌سو رفت ، و عبد اللّه را بكشت ، و بر مكه دست يافت . عبد الملك ولايت مكه و مدينه و طائف به او داد ، و بعد عراق را نيز كه در آن شورش و فتنه برخاسته بود ضميمهء قلمرو او نمود . حجاج به كوفه رفت و شورش را فرو نشاند ، و با قدرت و مهابت تمام به حكومت پرداخت . حكومت بيست سالهء او در عراق همراه با خشونت و قساوت بسيار بود ، و حجاج بسيارى از مخالفين بنى اميه را در عراق زجر و حبس كرد و به قتل رسانيد . شهر واسط را تأسيس كرد . ( د . م . ج 1 ص 833 ) 69 . ابن عباس abbas يا عبد اللّه بن عباس ، وفات در سال 68 هجرى قمرى ، پسر عم پيغمبر اسلام و صحابى معروف . در مكه به دنيا آمد و در فقه و تفسير و شعر و انساب تبحر و شهرت يافت . از صحابهء جوان پيغمبر بود ، و خلفاى راشدين اكثر او را تكريم تمام مىكردند . در آخر عمر نابينا شد و در طائف سكونت جست . وفاتش به سن 71 سالگى اتفاق افتاد . او را به سبب كثرت و وسعت اطلاعش « حبر الامة » [ - دانشمند امت ] خواندند . كتابى در تفسير قرآن نيز به او منسوب است كه چاپ شده است . ( د . م . ج 1 ص 20 ) 70 . صنعاء San a پايتخت و شهر عمدهء يمن و بزرگترين شهر عربستان جنوبى . در فرازاى 2210 مترى در دره‌اى پرآب و به فاصلهء حدود 145 كيلومترى بندر حديده واقع است . شهرى بسيار قديمى و بارودار است . از مراكز مهم داد و ستد ( عمدتا قهوه ، خشكبار ، مويز و پوست دباغى نشده ) مىباشد . از مصنوعاتش تيغهء شمشير و زينت آلات زرين و سيمين است . صنعا از مراكز فرهنگ اسلامى است ؛ دانشگاه اسلامى و مؤسسات فرهنگى ديگر ، و 48 مسجد دارد ، كه مهمترين آنها مسجد جامع زيباى شهر است كه در محل كليسايى از قرن ششم ساخته شده . صنعا احتمالا مركز يكى از نخستين دولتهاى حميريها بود . پس از هجوم حبشيها به يمن و تنازع ايران و روم بر سر نفوذ در اين سرزمين صنعا در تاريخ يمن نقش مهمى يافت . در حدود 530 ، ابرهه صنعا را مقر خود قرار داد ، و كليساى جامع قليس ( qalis يا qolays ) [ - كليسا ] را در آنجا تأسيس كرد . در زمان